Udział ciała w modlitwie [cz.1]

przez admin w dziale Filokalia

Słyszysz, bracie, słowa Apostoła: Ciała nasze są świątynią Ducha Świętego, który w nas jest (1 Kor 6,19), a nadto: Jesteśmy domem Boga (Hbr 3,6). Tak też mówi Bóg: Zamieszkam i będę chodził w nich, i będę ich Bogiem (2 Kor 6,16). Czyż więc, będąc człowiekiem rozumnym, można oburzać się na stwierdzenie, że nasz umysł mieszka w tym, co w naturalny sposób staje się przybytkiem Boga? A dlaczego Bóg od początku umieścił umysł w ciele? Czyżby i On źle uczynił? Tego rodzaju słowa, bracie, mogą wypowiadać jedynie heretycy, którzy twierdzą, że ciało jest złe i stanowi twór złego. My natomiast uważamy, iż złem jest to, że rozum pozostaje w myślach cielesnych, a nie to, że znajduje się w ciele, ponieważ ciało nie jest złe.

Dlatego każdy z tych, którzy przez całe życie oddani byli Bogu, woła do Stwórcy wraz z Dawidem: Zapragnęła Ciebie dusza moja, jak bardzo tęskniło za Tobą ciało moje (Ps 63,1); i: Serce moje i ciało moje radośnie wołają do Boga żywego (Ps 84,3). Woła też z Izajaszem: Wnętrzności me, jak cytra, brzmieć będą, a moje wnętrze jak mur z brązu, który odnowiłem (Iz 16,11), oraz: Ze względu na bojaźń przed Tobą, Panie, wydaliśmy w swym wnętrzu Ducha Twego zbawienia (Iz 26,18)….

Serce siedzibą rozumu

Dusza człowieka jest jedna, chociaż obdarzona wieloma władzami. Posługuje się ciałem jako organem, ono zaś z natury dostosowuje się do niej. Jakimi natomiast narządami, w swym działaniu, posługuje się władza duszy, zwana „umys­łem”?

Nikt nie zakładał kiedykolwiek, że intelekt zamieszkuje w paznokciach lub w powiekach, a na pewno nie w nozdrzach czy w wargach. Wszyscy są zgodni co do tego, że mieści się on wewnątrz nas. Niektórzy wahają się z określeniem, jakim narządem posługuje się w naszym wnętrzu jako pierwszym? Jedni bowiem umieszczają umysł w mózgu, niczym w grodzie położonym na górze, inni zaś jako siedzibę przydzielają mu sam środek serca i to, co w nim jest czyste od tchnienia ziemskiego.

My sami zaś wiemy z pewnością, że nasz rozum nie znajduje się wewnątrz nas, jakby w naczyniu, ponieważ jest bezcielesny, ani na zewnątrz nas, gdyż związany jest z ciałem. Jest on natomiast w sercu jak w jakimś organie. Nie poucza nas o tym człowiek, ale sam Stwórca człowieka, który mówi, że nie to, co wchodzi, ale co z ust wychodzi, czyni człowieka nieczystym, z serca bowiem – dodaje – pochodzą myśli (Mt 15,11.19).

Tak samo nauczał wielki Makary: „Serce kieruje całym organizmem. Kiedy bowiem łaska ogarnie wszystkie obszary serca, wówczas panuje ono nad wszystkimi myślami i członkami. W nim właśnie znajduje się rozum i wszystkie myśli duszy”. Nasze serce stanowi zatem siedzibę myśli i pierwszy cielesny organ umysłu.

Jeżeli zaś usiłujemy kontrolować nasz rozum i doskonalić go poprzez zachowanie dokładnej czujności, to w jaki sposób to czynimy? Czy moglibyśmy sprawować ową kontrolę, jeśli nie skupimy naszego rozumu, który przez zmysły rozprasza się na zewnątrz i jeśli nie sprowadzimy go do wnętrza, właśnie do samego serca, które jest siedzibą myśli?

Dlatego też Makary, słusznie noszący takie imię, natychmiast po wyżej przytoczonych słowach, dodaje: „Tam zatem należy patrzeć, by doświadczyć, czy przez łaskę zostały wypisane prawa Ducha”. Tam, to znaczy gdzie? W główny ludzki narząd, na tron łaski, gdzie mieści się rozum i wszystkie myśli duszy, a więc w serce.

Czy widzisz, jak dla tych, którzy w duchowym wyciszeniu postanowili zważać na siebie, niezbędne jest, aby sprowadzać i zamykać swój umysł w ciele, a szczególnie w jego najgłębszej części ciała, którą nazywamy sercem?


św. Grzegorz Palamas – fragment z książki „Filokalia. Teksty o modlitwie serca”


Skorzystaj z zestawu do modlitwy Jezusowejwejdź do naszej księgarni on-line


Skomentuj

Wybór z I tomu „Filokalii”
Możesz pomóc
Darowizna na rzecz projektu FILOKALIA

Kwota: PLN

Dołącz do nas
Praktyka modlitwy Jezusowej

Zapisz się do newslettera

Dołącz do grona zadowolonych subskrybentów i ciesz się z wartościowych tekstów o modlitwie serca. Na bieżąco będziemy informować o postępie prac nad pierwszym przekładem FILOKALII. W nagrodę otrzymasz darmowe E-BOOKI :)