Ojcowie Pustyni i duchowość pamięci [cz.4] Pojmen – utalentowany nauczyciel

przez admin w dziale Filokalia

Pojmen zapamiętany został przez swoich towarzyszy jako ten, który miał „dar słowa”. Jego uwagi o nauczycielach i nauczaniu dają nam przebłysk tego, co sprawiało, że tak przyciągał ludzi. Pewnego razu do Pojmena przyszedł brat, który zapytał go, czy powinien przyjąć zwierzchność nad kilkoma mnichami, którzy mieszkali razem z nim. Pojmen powiedział mu: „Nie. Bądź dla nich przykładem, a nie prawodawcą”. Pojmen twierdził, że nauczyciel powinien postępować według tego, jak uczy innych. Jak to ujął: „Poucz twoje serce, aby strzegło tego, czego uczy cię twój język”. Twierdził także, że nauczyciel powinien mówić spójnie: „Naucz swoje usta mówić to, co jest w sercu”. Apoftegmaty przedstawiają Pojmena jako przenikliwego sędziego ludzkich serc. Pewnego razu zauważył on, że „bywa człowiek, który niby to milczy, ale jego serce osądza innych: ten mówi nieustannie”. Dar nauczania rozsądnego i o rozsądku dostrzegli wydawcy apoftegmatów. Kiedy układali jego powiedzenia pod rozmaitymi kategoriami kolekcji systematycznej, trzydzieści sześć procent z nich znalazło się w księdze X: „O rozwadze”.

W apoftegmatach Pojmen układa swoje nauki w łatwe do zapamiętania triady. W jednym powiedzeniu wymienia trzy konieczne cnoty mnicha: „Bać się Pana, modlić się nieustannie i czynić dobrze bliźniemu”. W innym wymienia trzy wielkie wskazówki dla podróży duszy: „Czujność, pilnowanie siebie i rozsądek”. W jeszcze innej wymienia trzy narzędzia pracy duchowej: „Odrzucić siebie w obliczu Boga, nie mierzyć samego siebie i wyrzec się własnej woli”.

Analogie to ulubiony motyw pedagogicznego repertuaru Pojmena. W jednym powiedzeniu porównuje on człowieka rozsądnego do drwala, który potrafi powalić drzewo kilkoma szybkimi uderzeniami. W innym mówi o niebadanych myślach jako o starych ubraniach, które gniją, gdy się je wrzuci pogniecione do skrzyni. W jeszcze innym powiedzeniu porównuje ciężko pracujących mnichów do pszczół i ostrzega: „Jak dym wykurza pszczoły i wtedy tracą one miód, który pracowicie nagromadziły, tak i cielesna wygoda wypędza z duszy bojaźń Bożą i niszczy cały jej dorobek”. Pojmen nie jest jedyną postacią w apoftegmatach, która posługuje się analogią, ale to, że używa jej tak często (w co najmniej trzynastu różnych przykładach), jest niezwykłe. Jego obrazy pochodzą albo z życia wiejskiego wzdłuż Nilu albo z życia na pustyni. Także starszy od Pojmena, żyjący w tym samym czasie w Sketis, Jan Karzeł, nauczał za pomocą analogii. Jego porównania przechodzą jednak często w skomplikowane alegorie, a motywy, jakimi się posługuje, pochodzą raczej z życia w mieście niż na pustyni.


Fragment tekstu wprowadzającego do publikacji Apoftegmaty Ojców Pustyni, tom 4 autorstwa Williama Harmlessa SI. Możesz skorzystać z wersji elektronicznej (e-book) apoftegmatów, szczegóły znajdziesz pod linkiem. Posłuchaj komentarza ojca Szymona Hiżyckiego do wybranych apoftegmatów.


Skomentuj

Wybór z I tomu „Filokalii”
Możesz pomóc
Darowizna na rzecz projektu FILOKALIA

Kwota: PLN

Dołącz do nas
Praktyka modlitwy Jezusowej

Zapisz się do newslettera

Dołącz do grona zadowolonych subskrybentów i ciesz się z wartościowych tekstów o modlitwie serca. Na bieżąco będziemy informować o postępie prac nad pierwszym przekładem FILOKALII. W nagrodę otrzymasz darmowe E-BOOKI :)