Jak czytać „Filokalię”?

przez admin w dziale Filokalia

Dzieła, które odcisnęły swoje piętno w duszach ludzkich, wymagają studiowania. Tym bardziej „Filokalia”, dzieło podwójnie ważne: z jednej strony jako przykład nieustannego powrotu do źródeł (pamiętajmy, że jej twórcy redagowali ją w XVIII w., a posługiwali się tekstami powstałymi między IV a XIV w.), a z drugiej jako twardy dowód, że nawet pośród wielkiego zamętu, można tworzyć i podążać ku Bogu. Dziś „Filokalia” sama jest już tekstem klasycznym; czas do niej powrócić.

Nasze spotkanie w Tyńcu będzie czymś pośrednim miedzy rekolekcjami a warsztatami. Chcemy wspólnie się modlić, zwłaszcza podczas Eucharystii i liturgii godzin, chcemy modlić się indywidualnie, ale ważnym elementem będzie lektura wybranych tekstów, które w reprezentatywny sposób pokażą nam jakie „pułapki” i wyzwania kryć może w sobie dzieło powstałe kilka, lub nawet kilkanaście, wieków temu. Będziemy czytać ten wybór na głos, stawiać sobie pytania, pracować w grupach, analizować ważne fragmenty, aby nabrać wprawy w mierzeniu się z „Filokalią” na co dzień.

W tym roku przyjrzymy się naszej antologii przez cztery okna – teksty czterech autorów, których pisma weszły w skład pierwszego tomu Filokalii.

Pierwszym z nich jest znany nam już Ewagriusz z Pontu (zm. 399 r.). Pontyjczyk jest ważny nie tylko ze względu na naukę o ośmiu duchach zła; tym tematem, już dość spopularyzowanym, szczegółowo zajmować się nie będziemy. Interesować nas będzie krótkie dziełko o wyciszeniu (hezychii), pojęciu ważnym, które na Wschodzie zrobiło, jeśli można tak powiedzieć zawrotną karierę, stając się synonimem życia monastycznego i wskazując kierunek na szczyt życia duchowego. Rozwiązania Ewagriusza mogą nam wydawać się czasami szokujące (jak np. dokładnie rozpisane, krok po kroku, rozmyślanie o własnej śmierci, mękach piekła i radościach nieba), bądź niepraktyczne (nakaz opuszczenia miejsca swego zamieszkania), ale tym bardziej musimy spróbować zrozumieć jego punkt widzenia: to, że coś na pierwszy rzut oka wydaje się bezsensowne, niekoniecznie jest takie, zwłaszcza, jeśli omawiane dzieło powstało tak dawno temu i niekoniecznie nasze pojęcia są spójne z systemem ewagriańskim. Z Ewagriuszem będziemy się zmagać od 5 do 8 lipca 2018 r.

Drugim autorem jest św. Hezychiusz z Synaju (ok. VIII/IX w.), autor niezwykły, który jako pierwszy posługiwał się określeniem „modlitwa Jezusowa”. Z tym świętym wkroczymy na drogi trzeźwości i uważności – dwóch cnót, które porządkują relacje człowieka z samym sobą, otaczającym go światem i ostatecznie z Panem Bogiem. Św. Hezychiusz pokaże nam jak ważny jest osobisty stosunek do Chrystusa Pana i że imię Zbawiciela kryje niejedną tajemnicę. Ten autor poprowadzi nas od 29 listopada do 2 grudnia 2018 r.

Trzecim autorem, któremu się przyjrzymy, jest św. Diadoch z Fotyki (zm. po 458 r.), biskup maleńkiej wysepki greckiej, poprowadzi nas z kolei do rozważania tajemnicy naszego podobieństwa do Boga i roli chrztu świętego. Dzisiaj, kiedy coraz większą rolę przyznajemy charyzmatykom, cudotwórcom, egzorcystom – czyli temu wszystkiemu, co „niezwykłe”, „ciekawe” i „inne”, warto spojrzeć na fundamenty życia chrześcijańskiego oczyma św. Diadocha i wraz z nim, być może na nowo, odkryć skarb, jakim jest chrzest święty. Święty Diadoch będzie czytany od 28 lutego do 3 marca 2019 r.

Ostatnim autorem, który wprowadzi nas w temat, będzie św. Marek Eremita (V w.). W Polsce dość słabo znany autor, z którym rozwiniemy wątki spotkane wcześniej u św. Diadocha. Święty Marek kładł duży nacisk na tajemnicę łaski Bożej; wydaje się, że to pojęcie jest dziś zapomniane bądź niewłaściwie rozumiane – dla tradycji chrześcijańskiej z kolei to pojęcie fundamentalne. Święty Marek pozwoli nam spojrzeć na blaski i cienie pojęcia łaski, studiując go, będziemy próbowali zrozumieć, dlaczego dziś wydaje się nam ona być czymś zbędnym. Ze św. Markiem spotkamy się do 13 do 16 czerwca 2019 r.

Podsumowując – niewiele będzie o samej modlitwie Jezusowej. A trzeba poczytać „Filokalię” tak dlatego, gdyż to nam pomoże zobaczyć gdzie biją źródła modlitwy i życia duchowego. Dawne pojęcia, starożytne dzieła, wielcy święci starożytności… to wszystko jest jak stara polichromia, zabrudzona w ciągu wieków, która wymaga odświeżenia, żeby znowu pokazać swoje głębokie piękno (Szymon Hiżycki OSB)


Harmonogram spotkań Jak czytać Filokalię?

  • 5 – 8.07.2018: Jak czytać Filokalię? Ewagriusz z Pontu
  • 29.11. – 2.12.2018: Jak czytać Filokalię? Hezychiusz z Synaju
  • 28.02. – 3.03.2019: Jak czytać Filokalię? Diadoch z Fotyki
  • 13 – 16.06.2019: Jak czytać Filokalię? Marek Eremita

Zapisy:

tel. (12) 688 5 450, rezerwacje@jg.benedyktyni.com

Rezerwacji prosimy dokonywać od poniedziałku do piątku w godzinach:

8:00 – 16:00


Skomentuj

Wybór z I tomu „Filokalii”
Możesz pomóc
Darowizna na rzecz projektu FILOKALIA

Kwota: PLN

Dołącz do nas
Praktyka modlitwy Jezusowej

Zapisz się do newslettera

Dołącz do grona zadowolonych subskrybentów i ciesz się z wartościowych tekstów o modlitwie serca. Na bieżąco będziemy informować o postępie prac nad pierwszym przekładem FILOKALII. W nagrodę otrzymasz darmowe E-BOOKI :)