AUTORZY FILOKALII [CZ.3] – EWAGRIUSZ Z PONTU

przez admin w dziale Filokalia

Autor ogromnie ważny w dziejach duchowości, nazywany „filozofem na pustyni” lub „pierwszym mnichem teologiem”. Pochodził z Pontu w Azji Mniejszej, był uczniem Bazylego Wielkiego i Grzegorza z Nazjanzu. Około 383 roku wycofał się na pustelnie egipskie, gdzie pozostawał w kręgu Makarego Wielkiego i jego uczniów.

W nauce Ewagriusza, praktyczna mądrość Ojców pustyni łączy się z wielką kulturą umysłową i znajomością psychologii, przede wszystkim jednak z doświadczeniem mistycznym. Był pierwszym mnichem egipskim, który rozwinął działalność piśmienniczą. Stał się teoretykiem życia pustelniczego i duchowego.

Z czterech pism Ewagriusza zamieszczonych w Filokalii, najważniejszy jest traktat O modlitwie. Głosi on ideał czystej modlitwy, wynikającej z kontroli myśli i opanowania namiętności. Należy stać się – głosił autor – „głuchym i niemym” na wszelkie postrzeżenia zmysłowe i wykluczyć działanie wyobraźni. Trzeba uwolnić się od myślenia refleksyjnego, tak by umysł, pozbawiony wszelkiego rozproszenia, otwarty był jedynie na spotkanie z Bogiem.

W nauce Ewagriusza, „myśli” (logismoí) oznaczają nie tylko podsuwane przez demona marzenia i wyobrażenia, rozbudzające namiętności. Stanowią także wszelkie zainteresowanie tym, co podlega zmysłom i burzy wewnętrzny pokój, co przeszkadza pamięci o Bogu, a przez to oddala od Niego.

Ze względu na to, iż Ewagriusz utożsamia człowieka z „umysłem”, modlitwę pojmuje jako rozmowę i zjednoczenie umysłu z Bogiem. Z tego zrodziła się ewagriańska koncepcja „modlitwy umysłu”. Stanie się ona wzorem w bizantyńskim hezychazmie, który był jednak bardziej skupiony na Osobie Wcielonego Słowa, i dzięki temu uwzględniał całościową wizję człowieka.

Ewagriusz nie mówi o praktyce powtarzania krótkich „monologicznych” formuł, ani o znaczeniu wzywania Imienia Jezus. Tym niemniej, jego rozumienie „modlitwy czystej”, polegającej na wyzbyciu się myśli i wiodącej do kontemplacji, stało się zasadniczym elementem modlitwy Jezusowej.


ks. Józef Naumowicz (notka biograficzna z wyboru tekstów z Filokalii)


Comments

  1. chętnie bym przeczytała, lecz nie jestem w stanie [3-cia doba migreny]; współczesna kultura bazuje na internecie; nawet księża podczas czytania ogłoszeń do niego odsyłają! u osób z przeczulicą zmysłów może to prowadzić do uzależnienia od internetu; już nie proszę, ale błagam o możliwość odsłuchu słowa pisanego, w tym o pliki audio, podcasty lub inne nagrania. Tak, chodzi mi o hezychię….

Skomentuj

Wybór z I tomu „Filokalii”
Możesz pomóc
Darowizna na rzecz projektu FILOKALIA

Kwota: PLN

Dołącz do nas
Praktyka modlitwy Jezusowej

Zapisz się do newslettera

Dołącz do grona zadowolonych subskrybentów i ciesz się z wartościowych tekstów o modlitwie serca. Na bieżąco będziemy informować o postępie prac nad pierwszym przekładem FILOKALII. W nagrodę otrzymasz darmowe E-BOOKI :)