153 rozdziały o modlitwie według Ewagriusza z Pontu [cz.3]

przez admin w dziale Filokalia

61 Jeśli jesteś teologiem, będziesz prawdziwie się modlił, a jeśli prawdziwie się modlisz, jesteś teologiem.

62 Ilekroć twój umysł, dzięki silnemu pragnieniu skierowanemu ku Bogu, krok po kroku odchodzi od ciała oraz odwraca się od wszystkich myśli zrodzonych ze zmysłów, pamięci lub temperamentu i wypełnia się rozwagą i radością, wtedy możesz uznać, że przybliża się do granic modlitwy.

63 Duch Święty współczując naszej słabości, nawiedza nas, nawet gdy nie jesteśmy jeszcze czyści, a jeśli napotka w nas umysł rozmodlony w Nim i rozmiłowany w prawdzie, zstępuje nań i usuwa w cień całą rzeszę otaczających go myśli czy przedstawień i zwraca go ku dziełom modlitwy duchowej.

64 Podczas gdy inni posługując się zmianą w ciele, wpajają w umysł różne myśli, przedstawienia i idee, to Bóg postępuje inaczej: zstępuje do samego umysłu i wprowadza doń wiedzę – tak jak sam chce – i przez umysł powściąga nieopanowane impulsy ciała.

65 Nikt, kto kocha prawdziwą modlitwę, a ulega gniewowi lub rozpamiętywuje się w złu, nie może pozostać wolny od szaleństwa. Podobny jest bowiem do człowieka, który chce cieszyć się przenikliwym wzrokiem, a sam wydłubuje sobie oczy.

66 Jeśli chcesz się modlić, nie czyń niczego, co sprzeciwia się modlitwie, aby Bóg zbliżywszy się, mógł iść razem z tobą.

67 Kiedy się modlisz, nie nadawaj w myślach kształtów temu, co Boskie, ani też nie pozwól, by twój umysł ukształtował się według jakiejś formy, ale jako niematerialny przystąp do tego, co niematerialne, a zrozumiesz.

68 Unikaj zasadzek przeciwnika. Zdarza się bowiem tak, że kiedy modlisz się modlitwą czystą i wolną od rozproszeń, nagle powstaje w twoim umyśle obcy i dziwny kształt. Dzieje się tak po to, aby przywieść cię do przekonania, że oto jawi ci się Bóstwo, które można umiejscowić, oraz aby przekonać cię, że to, co ci się nagle ukazało i podpada pod kategorię ilości, jest Bóstwem. Bóstwo zaś jest pozbawione ilości i niemożliwe do wyobrażenia.

69 Ilekroć zazdrosny demon nie może poruszyć twej pamięci, kiedy się modlisz, wtedy wymusza na kondycji fizycznej człowieka, aby wytwarzał jakieś dziwne fantazje w umyśle i go [w ten sposób] kształtował. Umysł, który zwykle snuje [własne] myśli, daje się łatwo przekonać i zdążając do niematerialnej i pozbawionej kształtu wiedzy, daje się oszukać, tak że bierze dym za światło.

70 Trwaj na straży w czasie modlitwy, strzegąc swego umysłu przed myślami, abyś wytrwał w pokoju, który jest mu właściwy. Wtedy Ten, który współczuje pozbawionym wiedzy, odwiedzi cię i tak posiądziesz najznakomitszy dar modlitwy.

71 Nie możesz modlić się modlitwą czystą, dopóki jesteś uwikłany w sprawy materialne i miotany nieustannymi troskami. Modlitwa jest bowiem porzuceniem myśli.

72 Jak spętany człowiek nie może biegać, tak i umysł służący namiętnościom nie jest w stanie dojrzeć miejsca duchowej modlitwy. Namiętna myśl wabi go i otacza, i nie może on zachować stałości.

73 Kiedy więc umysł prawdziwie modli się w sposób czysty i nie ulega zwodzeniu, wtedy demony nie nadchodzą już z lewej strony, ale z prawej. Podsuwają mu złudne wyobrażenie Boga i jakiś obraz rzeczy miłych dla zmysłów, tak aby wydawało mu się, że w pełni osiągnął cel modlitwy. To zaś, jak powiedział pewien niezwykły i uczony człowiek, pochodzi z pragnienia próżnej chwały oraz od demona, który dotyka pewnej części mózgu wzbudzając pulsowanie żył.

74 Sądzę, że demon dotknąwszy tej wyżej wspomnianej części [mózgu], zmienia światło, które pada na umysł tak, jak chce, i w ten sposób obudza namiętność próżnej chwały. Ona popycha umysł do myśli tak urabiającej umysł, że lekkomyślnie wyobraża sobie Boską i istotową wiedzę, dokonując jej lokalizacji. Takiemu umysłowi, nie dręczonemu cielesnymi i nieczystymi namiętnościami, niby trwającemu w czystości, wydaje się, że już nie istnieje w nim żadne przeciwne działanie. Stąd też bierze on za Boskie objawienie to, co sprawił w nim demon, który posługuje się tym strasznym podstępem, jak powiedzieliśmy, i wywołuje za pośrednictwem mózgu pewne zjawiska dotyczące światła, kształtując [w ten sposób] umysł.

75 Kiedy staje przy nas Anioł Pański, samym tylko słowem usuwa z nas wszelkie przeciwne działanie i sprawia, że światło umysłu rozbłyska bez ułudy.

76 Sądzę, że to co powiedziano w Apokalipsie, iż Anioł przyniósł kadzidło, aby dodać je do modlitw świętych, oznacza tę łaskę, która działa przez Anioła. Daje on bowiem poznanie prawdziwej modlitwy, tak że w końcu umysł trzyma się z dala od wszelkiego zgiełku, acedii i niedbałości.

77 Jest powiedziane, że naczynia z kadzidłem oznaczają modlitwy świętych zanoszone przez dwudziestu czterech starców. Naczynie zaś oznacza miłość ku Bogu albo raczej doskonałe i duchowe umiłowanie, dzięki któremu modlitwa spełnia się w Duchu i prawdzie.

78 Jeśli wydaje ci się, że nie potrzebujesz na modlitwie wylewać łez za swoje grzechy, to zastanów się, jak daleko odszedłeś od Boga, chociaż powinieneś trwać w Nim przez cały czas, a zaraz tym gorętszymi zalejesz się łzami.

79 Z pewnością jednak skoro poznasz, gdzie jesteś, łatwiej ulegniesz skrusze, uznawszy się za nieszczęśliwego – podobnie jak Izajasz – ponieważ jesteś nieczysty i nieczyste masz wargi, i pośród takiegoż ludu mieszkasz pełnego wrogości, a ważysz się stanąć wobec Pana Zastępów.

80 Jeśli będziesz prawdziwie się modlił, znajdziesz całkowitą pewność, a aniołowie przystąpią do ciebie, jak do proroka Daniela, i wyjaśnią ci istotę bytów.

81 Zrozum, że święci aniołowie zachęcają nas do modlitwy i razem z nami stają do niej, radując się i modląc za nas. Jeśli zatem dopuścimy się zaniedbania i podejmiemy inne, przeciwne [modlitwie] myśli, bardzo ich rozgniewamy, ponieważ to o nas tak usilnie walczą, a my nawet za samych siebie nie chcemy prosić Boga. Lekceważąc jednak ich służbę i porzucając ich Boga i Pana, stajemy w gronie nieczystych demonów.

82 Módl się tak jak należy i bez niepokoju oraz śpiewaj psalmy rozumnie i bez fałszowania, a staniesz się jak młody orzeł wzlatujący ku górze.

83 Śpiew psalmów uśmierza namiętności i sprawia, że uciszają się nieopanowane impulsy ciała. Modlitwa zaś przygotowuje umysł, aby podjął właściwe sobie działanie.

84 Modlitwa jest działaniem, które odpowiada godności umysłu albo jest wprost jego najwyższą i najczystszą aktywnością.

85 Śpiew psalmów obrazuje różnorodność mądrości, zaś modlitwa jest przedsionkiem poznania niematerialnego i jednolitego.

86 Wiedza jest najpiękniejsza, jest bowiem wspomożycielką modlitwy, ponieważ budzi ze snu rozumną moc umysłu, aby kontemplował Boskie poznanie.

87 Jeśliś jeszcze nie otrzymał daru modlitwy albo daru śpiewania psalmów, bądź natarczywy, a otrzymasz.

88 Opowiedział im też przypowieść, [aby wiedzieli,] że powinni zawsze się modlić i nie ustawać. Nie ustawaj więc i nie trać ducha z tego powodu, że jeszcze nie otrzymałeś – otrzymasz później. Przytoczył zatem następującą przypowieść: Chociaż Boga się nie boję ani z ludźmi się nie liczę, to jednak, ponieważ naprzykrza mi się ta kobieta, wezmę ją w obronę. Tak samo więc i Bóg szybko weźmie w obronę tych, którzy dniem i nocą wołają do Niego. Bądź więc dobrej myśli i gorliwie trwaj na świętej modlitwie.

89 Nie chciej, aby sprawy, które ciebie dotyczą, działy się po twojej myśli, ale raczej tak, jak podoba się to Bogu. W ten sposób na modlitwie pozostaniesz wolny od niepokoju i pełen wdzięczności.

90 Chociaż wydaje ci się, że przebywasz w obecności Boga, wystrzegaj się ducha nieczystości. Jest on bowiem bardzo zwodniczy i pełen zazdrości, i stara się być bardziej przenikliwy niż poruszenia i czujność twego umysłu. Chce odciągnąć od Boga umysł, który czuwa przy Bogu ze czcią i bojaźnią.


Fragment z książki „Pisma ascetyczne, tom 1″


Możesz skorzystać z mniejszej wersji „O modlitwie”


Skomentuj

Wybór z I tomu „Filokalii”
Możesz pomóc
Darowizna na rzecz projektu FILOKALIA

Kwota: PLN

Dołącz do nas
Praktyka modlitwy Jezusowej

Zapisz się do newslettera

Dołącz do grona zadowolonych subskrybentów i ciesz się z wartościowych tekstów o modlitwie serca. Na bieżąco będziemy informować o postępie prac nad pierwszym przekładem FILOKALII. W nagrodę otrzymasz darmowe E-BOOKI :)